In Nederland leven we over het algemeen in een heel veilig land. De misdaadcijfers nemen zelfs af in ons kikkerlandje. Behalve cybercriminaliteit dan. Het CBS meldde vorig jaar dat het aantal slachtoffers van cybercrime is gestegen naar 2,4 miljoen Nederlanders.

Online veiligheid wordt dus steeds belangrijker. Maar uitgebreide cybersecuritypakketten kunnen erg duur zijn, terwijl je ze misschien niet nodig hebt. De belangrijkste dingen die je kan doen voor je eigen online veiligheid, zijn namelijk vaak zelfs gratis of heel voordelig.

De basis van online beveiliging is gratis

Een goede online beveiliging begint bij je inloggegevens. Veel mensen gebruiken nog steeds hun eigen geboortedatum of de naam van hun hond voor elk account. Dat is tegenwoordig vragen om problemen. Er zijn namelijk automatische hackprogramma’s die jouw gekraakte wachtwoord op allerlei sites proberen in te vullen. Als je overal hetzelfde wachtwoord gebruikt, kunnen al je accounts in één klap gehackt worden.

De allerbeste beveiliging kost je in dit geval gelukkig helemaal niets. Schakel overal waar dat kan tweestapsverificatie (2FA) in. Als je dit doet, heb je altijd je telefoon nodig om in te loggen en zet je hackers buiten spel, zelfs als ze je wachtwoord hebben gekraakt.

Gebruik 2FA in combinatie met een wachtwoordmanager. Ook dit kost vaak niks. Het voelt misschien als een klein beetje extra werk in het begin, maar na drie dagen weet je niet beter. Het scheelt een hoop stress en maakt je accounts direct twee keer zo veilig.

100% voorkomen doe je nooit

Je moet altijd kritisch blijven op waar je jouw gegevens achterlaat. Datalekken gebeuren tegenwoordig wekelijks, en de gegevens van miljoenen Nederlanders liggen al op straat. Zo werd bijvoorbeeld onlangs bekend dat Rituals is gehackt. Daarbij zijn gegevens van duizenden klanten gestolen.

Als je in zo’n situatie voor je Rituals-account hetzelfde wachtwoord gebruikt als voor andere accounts, kan een hacker ook op al deze accounts proberen in te loggen. Als je echter 2FA gebruikt, heeft de hacker ook de eenmalige code nodig die jij op je telefoon ontvangt. Zelfs als een hacker je wachtwoord heeft, kan hij zonder die code niet inloggen.

De belangrijke beveiliging die weinig kost

Naast je accounts wil je ook je internetverbinding zelf goed afschermen, vooral als je regelmatig onderweg bent en gebruikmaakt van openbare wifi-netwerken in de trein of in een koffietentje. Als je zonder VPN verbinding maakt met zulke netwerken, kunnen hackers relatief eenvoudig meekijken met je online verkeer. Een VPN voorkomt dit: het creëert een versleutelde tunnel voor al je internetverkeer, waardoor niemand kan zien wat je doet of welke gegevens je verstuurt.

Je kunt tegenwoordig heel makkelijk een goedkope VPN vinden die uitgebreide beveiliging biedt voor niet meer dan een paar kopjes koffie per maand. Maar laat de prijs je niet foppen: een lagere prijs betekent niet per se minder veiligheid of een slechter product. Als de provider een sterk beleid voor gegevensbeveiliging hanteert, zijn infrastructuur goed onderhoudt en goede recensies heeft, is deze zeker het overwegen waard.

De beperkingen van gratis software

Er zijn veel gratis opties op de markt. De ingebouwde beveiliging van Windows en Apple is tegenwoordig van hoog niveau, en de standaard firewall van je laptop doet in de basis prima zijn werk, al kent die wel zijn beperkingen. Je hoeft dus niet voor elke vorm van beveiliging te betalen, maar alleen vertrouwen op alleen Windows Defender kan op termijn risico’s met zich meebrengen, zeker als je online gedrag niet extra wordt afgeschermd.

Wees wel voorzichtig met ‘gratis’ beveiligingsapps, met name bij antivirus- en VPN-diensten. Het onderhouden van servers en het bieden van goede beveiliging kost namelijk geld. Als een bedrijf geen abonnement vraagt, moet het ergens anders aan verdienen. In sommige gevallen gebeurt dat door je data of browsegedrag te analyseren of zelfs te verkopen aan derden, bijvoorbeeld adverteerders. En dat is precies wat je eigenlijk probeert te voorkomen.

Kies daarom bij twijfel altijd voor een provider die transparant is over zijn verdienmodel en een betrouwbare reputatie heeft. Zo verklein je de kans dat je gegevens alsnog onbedoeld op straat belanden.

Waar je juist géén geld aan uit hoeft te geven

Bedrijven verkopen vaak dure totaalpakketten met functies die je niet nodig hebt. Trap daar niet in en voorkom dat je dubbel betaalt voor dezelfde beveiliging. Gebruik je een VPN die ook malware en trackers blokkeert, dan is een apart antiviruspakket vaak niet nodig. De standaard Windows-beveiliging in combinatie met zo’n VPN is meestal al voldoende.