Het was een week met twee gezichten. We vierden Koningsdag en Bevrijdingsdag,
met vlaggen en muziek én we stonden op 4 mei stil. Soms in een stilte die bijna
tastbaar was. Juist die afwisseling en de verbondenheid maakt deze dagen zo
bijzonder. Ze laten zien hoe dicht vreugde en kwetsbaarheid bij elkaar liggen.
Het landelijke thema van de 4 mei herdenking was dit jaar: de geschiedenis
begrijpen. Dat gaat een stap verder dan herinneren. We kennen de verhalen, we
weten wat er is gebeurd. Maar de vraag die zich opdringt, is: begrijpen we het ook
echt? Begrijpen we hoe het zover kon komen, welke keuzes mensen maakten en
wat dat vandaag van ons vraagt? Want zonder dat begrip blijft geschiedenis iets
van vroeger. Iets op afstand. Terwijl het juist helpt om scherper te zien wat er nu om
ons heen gebeurt. Het maakt dat we signalen herkennen, dat we vragen durven
stellen en dat we ons bewust zijn van de rol die we allemaal hebben.
In Hollandscheveld stond ik daar samen met inwoners bij stil. En het is zo waardevol
dat ook jonge generaties overal aanwezig zijn. Want herdenken is niet alleen
terugkijken. Het is ook vooruitkijken. Het is het doorgeven van verhalen, van lessen,
van verantwoordelijkheid. Alle graven en monumenten in onze gemeente en op
zoveel andere plekken, laten zien wat er kan gebeuren als we niet opletten. Ze herinneren
ons eraan hoe kwetsbaar een samenleving kan zijn. Maar ook hoe belangrijk
het is om op tijd op te staan. Om je uit te spreken. Om mens te blijven, voor elkaar.
Het waren mooie gesprekken met inwoners. Die niet alleen gingen over
herdenken, maar juist ook over duiden. Over proberen te begrijpen, ook als dat
soms ongemakkelijk is. Misschien wel juist dan. Ook in Hoogeveen, Nieuwlande,
Noordscheschut en Pesse zag je hetzelfde: betrokkenheid, aandacht en de
behoefte om die verhalen door te geven en de geschiedenis te begrijpen. Begrip
ontstaat niet door één moment van stilte per jaar. Het vraagt tijd, nieuwsgierigheid
én de bereidheid om verder te kijken dan wat we al weten. Juist in een tijd waarin
meningen vaak klaarliggen, is dát misschien wel de grootste opgave.
Ik ben hoopvol. Foto: Martin Schonewille
