Geniet ie ok zo van dizze tied van ’t jaor? Mit al die feestdagen op de kalender en ’t duuster d’hiele dag as een donkere jasse umme oe toe. Wij hebt wel bárre korte dagen zo, vien’j niet? Mij donkt, ’t is nog gien ure per dag lochtig. Nou, okeee. Tweie dan misschien. Hooguut drei. Van elf tot iene en een half en een beetie langerder. Dan begunt ’t alweer te schemern. De zunne kreg ja ok gien enkele kaans zo, mit al die laaghangende bewolking en harde wiend bij toeren. Tis mar goed dat al die karst verlochtings oons wat bij schient. Binnen- en butendeure.
Heb ie de karstboom trouwes al staon? Of hej ok zo’n hèkel an opzetten. Net as mij. Ik heb der al jaoren een haat-liefde-verholding mit. Waorbij de haat geldt veur ’t opzetten en al dat gedoe der ummehin en de liefde veur as ie ienmaolt stiet. Dan geniet ik der ok nog wel weer van. Mar veurdat dat zover is. Oh herik, oh herik. Wat een ellende. En dan he’k ’t ter nog niet iens aover dat ’t hiele huus op de kop stiet! Want ja. Der komp een bende rommel bij, dus der mut ok een bende rommel uut. En een paar weken later alles weer in umgekeerde volgorde! Och, ik heb daor toch zo’n gloepense hekel an. Dat kan’k oe haoste niet uutleggen. Of haj ’t al een beetie in de gaten soms?
‘Zuw vandage de boom opzetten? Niet da’k daor zin an hebbe, mar toch!’
De Baos & Ikke zaten mit zien beidend stillegies tegenaover mekaar an taofel, an oons ontbijtie. ’t Was halverwege de zundagmorgen en ’t butenlocht was inmiddels op volle starkte. ’t Was zo lochtig da’k eindelijk ok ies weer zagge hoe of ‘t der daor ok alweer uutzag: dat ha’k veur mien gevuul al in gien jaoren eziene. De tuune zag ter aans uut as in mien herinnering. Zölfs de Baos leek mij veraanderd toe, de leste tied. Zo snel kun dat gaon, in ’t donker. Aj niks ziet.
‘Nou, doe mar mien doefie! Ie hebt hum gistern ja ok niet veur niks ekocht!’
Dat was eigenlijks niet persies wa’k bedoelde. Ik haopte dat hij dit klussie veur ien keer van mij aovernemen zul, mar dat ha’k verkeerd edacht, dacht ik. Mit een diepe zucht zette ik oonze bordties en koffiekoppies op ’t aanrecht en trökke de deure van de ofwasmesiene lös. Iene veur iene zette ik ‘t smerige spul der in en knalde de deure mit een knal dichte. Nou ja! Dan mus ik ’t zölf mar weer doen, net as aans. Mit de kop op onweer leup ik naor oonze aoverkapping waor oonze denneboom geduldig stund te wachten op zien metamorfose. Hier ha’k ja eigenlijks totaaaaaal gien zin an. Mar dat ha’k eigenlijks nooit. Want der giet altied wel wat mis tiedens ’t optugen. Hoe of dat toch kan.
‘Dat giet hielemaolt goedkomen mien doefie.’
De Baos stund achter mij mit zien beide haanden rustende in zien luie buzen. Dat irriteerde mij inienen enorm. Net as dat doefie elke keer vanneis.
‘Ja, mar dat giet niet vanzölf doevebaos!’ zee ik nukkig mit a’k de boom bij zien kladdetakken greep en hum in een grote rieten maande zette. Iniens verstarde mien blik. Wat zag ik daor nou? Verdekt tussen de naolden? Dat leek wel een veugelnussie. Nou ja zeg. Nou zag ik ze ok al vliegen. Dat zul wel deur mien grammietigheid komen. Dan zie’k altied wat minder scharp.
Toen de boom in de maande enusteld was, taogde ik hum oonze huuskamer in en stalde alle karstspullen uut. Op oonze keukentaofel. Zo! ’t Versieren kun begunnen. Naoda’k de laampies en de mieste kerstballen op heur tiedelijke neie plekkie ehungen har, kreeg’k der zowaor haoste schik an ok. Dit leup ja gesmeerd. Dit gung ja merakels. Dat was veur ’t eerst sinds mien karstboom-optuig-carrière. ’t Gung ja nooit gesmeerd en merakels. Der glooide hoop an de duustere horizon.
Buten stund de donkere nachtjasse alweer klaor umme ’t daglocht mit zien zwart te verdrieven. Der was gien tegenholden an, an dit tweiduuster. Die kwaamp en die gunk.
‘Nou ja doefie! Wat ja mooi. Ie hebt oezölf aovertröffen!’ De Baos streek waarderend aover mien rogge. ‘Knap wark veur zo’n olde doefe!’
Ik deud mar net asof ik die leste opmarking niet eheurd har en legde de leste haand an mien kùùnstige kùùnstwark. Tadaaaaa! Klaor was ie! Tied umme te rusten. Dat ha’k ja wel verdiend. Net as een lekker hiet koppie thee.
Opgewekt leup ik de keuken in, deud water in de waterkoker en zakte vervolgens neer in mien relaxstoel bij de open haard. Tevreden umme mij hin kiekend. Dat ha’k inderdaod best knieftig edaone. Ik ware trots op mijzölf.
De hoge vlammen achter ’t glas knispernden en knaspernden. ’t Vuur verwarmde mien voeten en trök op naor boven. Heerlijk, die warmte! Ik zakte nog wat dieper onderuut. Totdat ik opschrikte van een geluud naost mij.
Wat was dat?
Vanuut de karstboom heurde ik inienen een geruis. Asof der iets verscheuf. Asof der iets ritselde. Asof der iets in de boom zat. Mar dat kun toch niet? Ik spitste mien oren. Vanneis heurde ik ’t ritseln. De takken scheuven een stukkie an de kaanten. Twei flonkernde oogies staarden der tussenuut. Ik geleufde mien eigen ogen niet. Plotseling vleug der een sneiwitte doefe uut de boom mit een goldkleurige balle tussen zien snavel en een lochtsnoer an zien pooties. Ik schrökke mij kapot! Hoe kun die doefe vliegen mit zo’n zwaor draod an zien lief.
De veugel zweefde deur de kamer, bleef sierlijk hangen veur ’t raam, meuk daor een paar salto’s en keerde terogge. Naor mien stoel. Persies boven mij leut hij de lochies vallen, bovenop mien kop. In een soort van aureool. Daornao zette hij de landing in. Op de raand van de schouw remde hij of en kwaamp tot stilstaand. Vanof dat plekkie gooide hij mit een zwierige zwei de karstballe naor mij toe. Verbluft staarde ik hum an. Hoe was dit in godesnaam meugelijk? Hoe kwaamp die doefe hier bij oons in huus. Had ie de hiele tied in oonze boom ezeten? In dat nussie? Wat kwaamp ie hier in vredesnaam doen. Vrede bringen? Dat zul nog ies mooi weden? Talloze vraogen bevreugen mij. Vraogen waor’k gien antwoord op kreeg. Ok niet toen a’k een tel later wakker wördde en in ’t lachende gezichte van de Baos keek. Toen hij mij een hiet koppie thee in de haanden drukte, zee hij: ‘Hier! Drink dit mar lekker op mien maj. Want volgens mij zagen ie ze net vliegen!’
Nou, moi hè,
Yvonne Bijl-Hooijer
