Vanaf 12 november kunnen Nederlanders weer een nieuwe zorgverzekering afsluiten voor 2027. In Hoogeveen is het aantal inwoners dat overstapte naar een andere zorgverzekeraar in 2026 toegenomen met 0,90% ten opzichte van het jaar ervoor, tot 5,60%. Landelijk verwacht vergelijkingswebsite Overstappen.nl dat het aantal overstappers dit seizoen kan oplopen tot zo’n 1,5 miljoen (8,5% tot 9% van de verzekerden), mede door de eerste aangekondigde premieverhogingen. Ter vergelijking: in het overstapseizoen van 2025/2026 wisselde landelijk nog 6,4% van verzekeraar, oftewel ongeveer 1,1 miljoen mensen. Hoeveel mensen uiteindelijk daadwerkelijk overstappen, hangt af van de definitieve premies en polissen die uiterlijk 12 november bekend worden gemaakt.
Grootste premiestijging in euro’s ooit
DSW maakte eind oktober als eerste de premie voor 2027 bekend: € 173,25 per maand, een verhoging van € 14,75. In euro’s is dat de grootste stijging ooit. In procenten komt het uit op 9,3%, onder het record van 10% uit 2011. De rekenpremie van het kabinet stijgt met ongeveer € 12,50 per maand.
Daar komt het verplichte eigen risico bij. Dat gaat van € 385,- naar € 400,- per jaar, de eerste indexatie sinds 2016. De omslag is groot, want in 2026 bleven de premies vrijwel gelijk met een stijging van 0,2%. Daar zat een eenmalige meevaller achter: een overschot in het Zorgverzekeringsfonds. Omdat dat overschot nu is uitgekeerd, is komt de premiestijging komend jaar ongedempt bij de verzekerden terecht.
Premie verklaart het overstapgedrag maar deels
Een hogere premie leidt niet automatisch tot meer overstappers. In 2023 ging de premie met 6,6% omhoog, maar wisselde 8,5% van verzekeraar: nog steeds de hoogste waarde sinds 2006. In 2025 stegen de premies harder, met 7,4% maar stapte een kleiner deel (7%) over. Vorig jaar bleven de premies vrijwel gelijk en zakte het aandeel overstappers naar 6,4%, het laagste niveau in jaren.
Jeremy Broekman, zorgverzekeringsexpert bij Overstappen.nl, licht toe: “Wat mensen in beweging brengt, is niet de hoogte van de premie maar het verschil tussen verzekeraars. In 2023 liep dat verschil op tot ruim € 500,- per jaar tussen de goedkoopste en de duurste polis, en dat zag je direct terug in de cijfers. Worden alle verzekeraars nu ongeveer evenveel duurder, dan valt er weinig te winnen en blijft een groot deel van de Nederlanders misschien alsnog zitten.”
Drie scenario’s voor 2027
Broekman rekende drie scenario’s door. Het middelste en het bovenste scenario verschillen vooral in de mate waarin verzekeraars hun polissen, vergoedingen en zorgcontractering aanpassen. Het derde scenario is het uitgangspunt van dit onderzoek.
| Scenario | Aannames | Overstappers | Aantal (ca.) |
|---|---|---|---|
| Alleen premie | Premiestijging van 8% tot 9% zonder noemenswaardige verschuiving in het aanbod, vergelijkbaar met 2025 | 7% tot 7,3% | 1,2 tot 1,25 miljoen |
| Premie en beperkte aanbodverschuiving | Verzekeraars passen polissen op onderdelen aan, een deel van de verzekerden gaat vergelijken | 7,5% tot 8% | 1,3 tot 1,4 miljoen |
| Premie en aanbodverschuiving | Grote verschillen in prijs en aanbod tussen verzekeraars, veel media-aandacht | 8,5% tot 9% | Ongeveer 1,5 miljoen |
Aantallen zijn gebaseerd op circa 17,2 miljoen verzekerden (1,1 mln = 6,4% in 2026); 1 procentpunt komt neer op circa 170.000 verzekerden.
Vorig overstapseizoen daalde het aantal overstappers juist
In het vorige overstapseizoen (2025/2026) ging het aandeel overstappers in bijna heel Nederland omlaag. In 312 van de 342 gemeenten stapten minder mensen over dan een jaar eerder, in 21 gemeenten meer en in negen gemeenten bleef het gelijk. Dat blijkt uit gemeentecijfers van Vektis die Overstappen.nl naast elkaar heeft gezet. Ook de grote steden daalden: Rotterdam van 7,1% naar 6,7% en Den Haag van 7,4% naar 6,8%. Alleen Amsterdam hield stand, op 8%.
In 2024/2025 stonden Utrecht en Urk nog vrijwel gelijk bovenaan, met respectievelijk 12,1% en 12%. Een jaar later zakte Utrecht naar 10,4% en steeg Urk door naar 14%, ruim twee keer het landelijke percentage. Onderaan staan vooral gemeenten in Zeeland, op de Waddeneilanden en in Zuid-Limburg, met Hulst als laagste op 2,7%.
Gemeenten met de grootste stijgingen in overstappers
| Gemeente | Seizoen 2024/2025 | Seizoen 2025/2026 | Verschil in procentpunt |
|---|---|---|---|
| Urk | 12,0% | 14% | +2,0 |
| Amersfoort | 9,5% | 11% | +1,5 |
| Leusden | 8,1% | 9,1% | +1,0 |
| Oostzaan | 6,7% | 7,3% | +0,6 |
| Uithoorn | 6,7% | 7,1% | +0,4 |
Gemeenten met de meeste dalingen in overstappers
| Gemeente | Seizoen 2024/2025 | Seizoen 2025/2026 | Verschil in procentpunt |
|---|---|---|---|
| Zutphen | 10,1% | 7,2% | -2,9 |
| Hardenberg | 8,7% | 5,9% | -2,8 |
| Renswoude | 9% | 6,8% | -2,2 |
| Utrecht | 12,1% | 10,4% | -1,7 |
| Winterswijk | 7,7% | 6,1% | -1,6 |
Over het onderzoek
De verwachting voor 2027 is een raming en geen telling. Er zijn drie scenario’s opgebouwd uit de aangekondigde premiestijging van DSW, de verhoging van het verplichte eigen risico en de verhouding tussen premiestijging en overstapgedrag in eerdere jaren (2023, 2025 en 2026). Het bovenste scenario van 8,5% tot 9% ligt op of net boven de hoogste waarde die sinds 2006 is gemeten. De raming is niet getoetst aan de definitieve polissen voor 2027. Na 12 november kan Overstappen.nl de schatting aanscherpen.
De gemeentecijfers komen uit de openbare overstapcijfers van Vektis, het informatiecentrum voor data over de Nederlandse zorgverzekeringen. Vektis telt per gemeente hoeveel verzekerden aan het begin van het jaar bij een andere zorgverzekeraar staan ingeschreven dan daarvoor. Overstappen.nl heeft die cijfers voor alle 342 gemeenten voor 2025 en 2026 naast elkaar gezet en de verschillen in procentpunten berekend.
Links in dit bericht
