De ‘limonadewesp’ is met een verschil van slechts twintig exemplaren nipt de nummer 1 in de nationale wespentelling van 2026. De top 4 van de telling is identiek aan die van 2025, de graafwespen completeren als nieuwkomer de top 5. Er zijn ruim 550 limonadewespen minder geteld dan vorig jaar, terwijl er wel meer deelnemers waren die gezamenlijk ook nog eens meer tellingen hebben uitgevoerd.

Is het echt een slecht wespenjaar?

Dit jaar werden er 1126 limonadewespen geteld, een gemiddelde van 2,7 per telling. Dat is beduidend minder dan het gemiddelde van 4,3 per telling in 2025. Dit resultaat lijkt het beeld te bevestigen dat 2026 een slecht wespenjaar is. Bij de Wespenstichting merken ze daar echter niet veel van. Voorzitter Sjoert Fleurke: “Zowel het aantal hulpaanvragen als het aantal verplaatsingen van wespennesten is dit jaar fors gestegen. Het aantal hulpaanvragen staat dit jaar al op zo’n 3.000, terwijl we er vorig jaar net geen 2.600 hebben behandeld. En dan is het jaar nog niet eens voorbij.” Over het aantal verplaatste wespennesten kon Fleurke nog geen uitspraken doen: “Daar hebben we pas aan het eind van het jaar betrouwbare cijfers over.”

Gemiddelden over vrijwel gehele linie lager

De gemiddelden per telling zijn in de meeste gevallen lager dan vorig jaar. Wel laten de graafwespen een opvallende stijging zien: van 0,33 per telling naar 0,58. Ook de geelpoothoornaar, tot begin dit jaar nog Aziatische hoornaar genoemd, laat een duidelijke stijging in gemiddelde zien. Met een stijging van 0,17 naar 0,29 is de stijging vergelijkbaar met die van de graafwespen. Net als de meeste wespen zijn ook de honingbijen en zweefvliegen zowel in aantallen als in gemiddelde per telling gedaald. “Dit bevestigt het beeld dat het slecht gaat met de insecten in ons land, en dat dit jaar niet alleen voor de wespen slecht is, maar ook voor veel andere insecten”, aldus Fleurke.

Minder zweefvliegen: minder prooien

De afname van het aantal zweefvliegen kan een van de oorzaken zijn van minder wespen. Vliegen zijn belangrijke prooien voor wespen, minder vliegen betekent minder voedsel voor de larven. Zweefvliegen horen dus ook bij die prooien en kunnen als signaal worden gezien dat er minder prooien zijn voor de wespen. Deelnemers konden tijdens de telling ook ‘0 wespen’ opgegeven wanneer ze geen enkele wesp zagen. Dit is bij 22 tellingen ingevoerd, ook dat is een signaal dat 2026 een slecht wespenjaar is.

Uitslag later bekend door hertellingen

Hoewel ‘wespennest’ op het telformulier staat, was het voor een aantal deelnemers kennelijk niet duidelijk dat de wespen van dat nest niet hoefden te worden geteld. Enkele tellingen lieten uitzonderlijk hoge aantallen limonadewespen zien, waardoor er hertellingen nodig waren. Woordvoerder Nathan Veenstra van de Wespenstichting vertelt: “Er waren mensen die 100, 600 of zelfs 1800 limonadewespen hadden geteld, dat moesten wel nesten zijn. We hebben die mensen benaderd om dit te verifiëren en met hun antwoorden de aantallen handmatig gecorrigeerd. Zelfs die hertellingen moesten we nog eens controleren om er zeker van te zijn dat we de juiste cijfers hadden. Daarom duurde het langer tot we de definitieve uitslag bekend konden maken.“

Ook de ijverigheid van een aantal deelnemers zorgde voor extra uitzoekwerk. “Er was een aantal fanatieke tellers dat heel specifieke soorten opgaf in het vrije veld. Sommigen gingen zelfs zover om de wetenschappelijke naam op te geven”, vertelt Veenstra. “Als liefhebber snap ik dat fanatisme heel goed, maar het is niet nodig. We hebben een aantal groepen met families en geslachten op het telformulier, waar deze soorten onder vallen. Dat is voor de wespentelling voldoende.” Een mexicaanse langsteelgraafwesp kan dus onder graafwespen worden geteld, en hoeft niet apart te worden opgegeven.

Meer deelnemers uit Drenthe

In Drenthe deden dit jaar meer mensen mee aan de nationale wespentelling: tien deelnemers deden samen vijftien tellingen. Vorig jaar waren het zes deelnemers die negen tellingen instuurden. “Dankzij aandacht van diverse Drentse media zien we dat de belangstelling voor de wespentelling toeneemt”, zegt woordvoerder Nathan Veenstra. “We doen jaarlijks een beroep op de media om de telling onder de aandacht te brengen en dat lijkt zijn vruchten af te werpen.” De stichting hoopt natuurlijk op nog meer deelnemers uit Drenthe in 2027, laat Veenstra weten.